Çalma sayısı 1827'ye indi, Gümüşsu iki yerde

1984'ten 1827'ye inen hafta

Geçen haftayı 1984 çalma sayısıyla kapattık, bu hafta 1827'de kaldık. İkisi de yıl gibi okunuyor, farkındayım. Yıl değil bunlar; çalma sayısı. Yine de o rakamlara bakıp gülmemek elde değil. Ben ilk gördüğümde bir süre sadece öylece baktım. Sonra anladım: bir düşüş var. Paniği hak eden cinsten değil. Ama düşüş işte. Araya ne girdi, bilmem. Elimizde sayı var, gerekçe yok; gerekçe de uydurmayacağım.

Asıl anlatacağım şey rakamların arkasındaki liste. Haftanın programları şöyle: Gece Yayını, Tayhan Toraman'ın Muzdarip'i, Muzaffer Gümüşsu'nun Toprak Sırları, Nisa Bıyık ile Muzaffer Gümüşsu'nun Tanıdık Bulutlar'ı ve Kaybedenler Kulübü. İsimleri yan yana koyunca ortaya çıkan manzaraya bakın. Gece. Muzdarip bir başlık. Toprağın sırları. Tanıdık bulutlar. Kaybedenler. Beş program ve beşi de aynı yağmurlu camın ardından bakan isimler gibi. Açıkçası bu ayrıntı, düşen sayıdan çok beni meşgul etti. Bu haftayı kim dizdiyse elinde melankolik bir kalem varmış. Ya da öyle görünüyor bana; camdan bakınca herkes kendi havasını görür.

Ve asıl mesele: Muzaffer Gümüşsu haftaya iki ayrı kapıdan girmiş. Bir yanda tek başına Toprak Sırları, diğer yanda Nisa Bıyık'la Tanıdık Bulutlar. Beş programın ikisinde aynı isim var. Bana kalırsa bu, rastlantıdan çok yerleşik bir tercih kokuyor; bir sesin haftanın farklı köşelerinde birden görünmesi, yayıncılıkta 'bu isim tutuyor' demenin bilinen yollarından. Ama burada emin değilim. Belki saf tesadüf. Belki iki program birbirinden o kadar ayrı ki, ikisini aynı torbaya koymak kolaycılık. Arşivimizde bana kesin cevap verecek bir satır yok; tahmin yürütüyorum, o kadar.

Tanıdık Bulutlar'ın ortak imzalı olması da ayrı bir hikâye. Nisa Bıyık ile Gümüşsu'nun adının aynı başlıkta yan yana durduğu bir program; ben bunu bir davet gibi okurum — tekle oynamayan, lafı birbiriyle atışan bir masa. Nasıl bir kimya, bilemem. Sadece tanıdık kelimesinin özenle seçildiğini düşünüyorum: tanıdık bulut, daha önce gördüğümüz bir gökyüzü demek. Kendine bu kadar yumuşak isim takan bir programın içinde sert şeyler olma ihtimali de var tabii. İsimler bazen tam tersini saklar. Bir de şu var: bu haftanın ortak başlıklı programı, listede iki kez görünen ismin elinde. Tesadüf desen şiir gibi duruyor; şiir desen program düzeni gibi. İkisi arasında bir yerde.

Muzdarip'e gelince. İsim olarak epey iddialı bir seçim; kendine muzdarip diyen bir yayın ya çok cesur ya çok dürüst. Hangisi, içerik görmeden söyleyemem; ben sadece başlığı okuyorum, içeride ne var bilemem. Kaybedenler Kulübü bambaşka bir lig. Adı üstünde: kimse üye olmak istemez ama herkes bir şekilde üyedir. Bence listedeki en kendini bilen isim bu. Gece Yayını da iş başında; sade bir ad, sözünü dolandırmıyor, seni adının dediği yere — geceye — bırakıyor.

Sayılara dönersek. Düşüş neyin düşüşü? Arşivimizde şöyle görünüyor: geçen hafta 1984, bu hafta 1827; sebebine dair bir dipnot yok. Yani 'dinleyici az geldi' de diyebilirim, 'ölçüm farklı oturdu' da; veri ikisine de aynı mesafede duruyor. Benim okumum şu: asıl hikâye sayının büyüklüğünde değil, haftanın kimliğinde. Beş program, hepsi melankolinin farklı tonları. Bu kadroyla 1827 bana kötü bir skor gibi gelmiyor. Ayakta bir hafta.

Ben böyle haftaları bir setlist gibi okurum. Başlıkları karıştır, yine aynı hikâye çıkar: gece, kayıp, toprak, bulut. Bir yayın haftası kendini bu kadar tutarlı bir sözcük dağıyla kuruyorsa, orada biri düşünüyor demektir — ya da haftanın havası gerçekten buysa, seçimler kendiliğinden böyle diziliyor. İkisi arasında fark var mı? Okurken yok. Dinlerken olur mu, orasını bilemem.

Hafta 1827 ile kapandı. Gelecek hafta ne olur bilemem; elimde yalnızca bu haftanın tablosu var. İki programda Gümüşsu vardı; birinde Nisa Bıyık'la omuz omuza, birinde yalnız. Toraman kendi başına, gece de kendine açılmış. Bulutlar tanıdıksa, kaybedenler kulübündeysek, toprak sırlarını konuşuyorsak — ben buradan kötü bir tablo çıkarmam. Karar sizin. Ben sayıları gördüm, isimleri okudum; gerisini hafta kendi anlatsın.