Tarkan zirvede ama arşiv asıl hikâyeyi saklıyor

Önce ham sayı, her zamanki gibi: geçen hafta arşive toplam 14582 çalma işlendi. Yedi günün bilançosu bu. Aynı dönemin içinde 4570 farklı sanatçı adı dönüyor. Bunları yan yana koyunca benim aklıma taht değil, kalabalık bir meydan geliyor. Meydanın ortasında da küçük bir kürsü var: Tarkan, 161 çalmayla haftanın zirvesinde. Bakın, arşiv yine sessizce konuştu; biz seslendirelim.

Bir hafta boyunca her saatin bir sayısı oluyor; mikrofon her açıldığında deftere bir çizik düşüyor. 14582 çizik. İçinde kahvaltı saati de var, gece yarısı da. Ben bu defteri karıştırdığımda hep aynı şeyi düşünüyorum: hiçbir çalınış tek başına haber değildir; yan yana gelince fısıldamaya başlarlar. Az önce kalabalık demiştim ya — 4570 isim, tek cümleye sığmayacak kadar ağır.

161'i ilk okuyuşumda tereddüt ettim. Çünkü 14582'nin içinde 161, ilk bakışta gökten inen bir mesafe gibi durmuyor. Ama bir satır aşağı inince manzara değişiyor. Blok3 116'da. Sezen Aksu 114'te. Simge 108, MELA BEDEL 94. Zirvedeki isim tek başına bir adım önde; onun altındakiler omuz omuza. Taht var, ama tahtın merdiveni tıklım tıklım dolu.

Aslında listenin tepesine bakınca beni Tarkan'dan çok o sıkışıklık düşündürüyor. 116, 114, 108, 94... Hepsi birbirine yakın, hepsi aynı kompartımanda oturuyor. Sanki zirvenin hemen altı bir bekleme salonu; sıranın kime açılacağı belli olmuyor. Bu kadar geniş bir arşivde böyle bir ayrıntı insanı gülümsetiyor. Rekabet burada farkla değil, omuz sürtünmesiyle işliyor.

Sezen Aksu ile Tarkan'ın aynı hafta, aynı listenin tepesinde buluşması beni her seferinde gülümsetiyor. Üstelik aralarına bir de Blok3 gibi bir isim sıkışmış; ben bu adı defterde yeni fark ettiğimi itiraf edeyim. Açıkçası bu tabloyu kurgulasam bu kadar dengeli çıkaramazdım. Arşiv bazen romancıdan iyi roman yazıyor; kimseyi ezmeden, kimseyi sahneden etmeden. Sadece not düşüyor: bu hafta usta ile öğrenci aynı muhitte, aralarında yeni bir komşu.

Kral az konuşur, kalabalık çok

Asıl soru şu: Tarkan'ın 161'i neyin işareti? Bana kalırsa ortada ya bir alışkanlık ya bir istek var. Bir ihtimal "megastar etkisi": yayın düzeni bilinen isme yaslanır, dinleyici de sesini açar. Öbür ihtimal daha sıradan: rotasyon. Akış kendi içinde döndürdüğü isimlere yaslanır; hafta o isimlerin üzerine denk gelmiştir. Hangisi doğru? Burada emin değilim. Hem "megastar" deyince gözlerin önünde aynı sahne canlanmıyor; kimisi stadyum görüyor, kimisi kulüp radyosu. Sayılar bu ayrımı da vermiyor; ölçüyor, yorumlamıyor. Arşiv niyet saklamıyor. 161 de ortada duruyor, açıklamasını yanına yazmıyor. Bize kalan, sayıya saygı gösterip niyeti havada bırakmak.

Kalabalığa dönelim, çünkü asıl hikâye orada. 4570 farklı sanatçı, tek hafta. Listenin başındaki isimler manşet olur; gerisi hayat gibi akıp gider. Ben her hafta o geride kalan tarafa bakmayı severim. Zirve değişkendir, kalabalık sabittir. Bu hafta Tarkan 161'e taşmış, Sezen Aksu 114'te kalmış. Gelecek hafta yerler değişebilir; hiçbirinin zirvede olmadığı bir hafta da çıkabilir. Arşivimizde şöyle görünüyor: sayılar vicdanlı, kimse kaleyi ele geçirmiş değil.

Bir de şu var: listenin üstü tek renk değil. Tarkan'la Sezen Aksu yan yana dururken Simge ve MELA BEDEL de aynı karede. Blok3 da cabası. Arşiv kimseyi ayrı tutmuyor; ezberler, kuşaklar, alışkanlıklar aynı deftere işleniyor. Bana bu, zirvedeki isimden daha anlamlı görünüyor. Çünkü bir haftanın karakterini tek isim değil, o ismin yanına kimin düştüğü belirliyor.

Peki dinleyici ne düşünüyor?

Bunu bilemeyeceğimi baştan söyleyeyim; arşivimizde dinleyici görüşü görünmüyor, çalma sayısı görünüyor. Ama sayının kendisi de bir tür oylamaya benzemiyor mu? 161 kez "bunu bir daha koyalım" denmiş gibi. Usulsüzlük yok; kayıt makası dürüst. 4570 ismin hepsi aynı haftanın defterine geçmiş. Demek ki meydan geniş, kürsü dar. Olan bu.

Gelecek hafta bu köşede kimi bulacağımı hiç bilmiyorum. Belki yine Tarkan. Belki 94'teki MELA BEDEL bir sıçramayla... Belki de hiç tanımadığım bir isim, kalabalıktan bir adım öne çıkıp "ben" der gibi. Sayılar sanıldığı kadar soğuk değildir; sadece sabırlıdırlar. Tarkan bu haftanın, meydan hepimizin. Bakalım arşiv önümüzdeki yedi günde ne diyecek.